प्रस्तावना: मका शेती – एक बहुगुणी नगदी पीक- Maize Farming – A Multipurpose Cash Crop मका हे एक असे पीक आहे ज्याचा उपयोग मानवी अन्न, पशुखाद्य आणि औद्योगिक कच्चा माल (स्टार्च, इथेनॉल) म्हणून मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. भारतामध्ये मक्याची लागवड खरीप, रब्बी आणि उन्हाळी अशा तिन्ही हंगामात केली जाऊ शकते. कमी कालावधीत आणि कमी खर्चात […]

प्रस्तावना: ‘भारत विस्तार AI’ डिजिटल इंडिया और खेती का संगम-‘Bharat Vistaar AI’ is a confluence of Digital India and Agriculture भारत की अर्थव्यवस्था की रीढ़ ‘खेती’ है, और अब इस रीढ़ को कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence) का सहारा मिल गया है। फरवरी 2026 के बजट के दौरान केंद्र सरकार ने एक क्रांतिकारी प्लेटफॉर्म ‘भारत विस्तार

परिचय: आम की खेती क्यों है मुनाफे का सौदा? आम को “फलों का राजा” कहा जाता है। भारत दुनिया का सबसे बड़ा आम उत्पादक देश है। उत्तर प्रदेश, महाराष्ट्र, आंध्र प्रदेश, बिहार और कर्नाटक में बड़े पैमाने पर आम की खेती की जाती है। घरेलू बाजार के साथ-साथ आम की विदेशों में भी भारी मांग

प्रस्तावना: शेतीमध्ये एआय (AI) क्रांतीचा उदय – Introduction: The Rise of the AI ​​Revolution in Agriculture भारताच्या अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी २०२६ च्या केंद्रीय अर्थसंकल्पात एका अत्यंत महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाची घोषणा केली – ‘भारत-विस्तार AI’ (Bharat-VISTAAR). ‘VISTAAR’ चा पूर्ण अर्थ आहे – Virtually Integrated System to Access Agricultural Resources. २०२६च्या केंद्रीय बजेटमध्ये सरकारने शेतीत एक मोठा

प्रस्तावना: आंबा शेती – एक सुरक्षित गुंतवणूक- Mango farming – a safe investment आंबा शेती हे असे पीक आहे ज्याला ‘पेन्शन देणारी शेती’ म्हटले जाते. एकदा लावलेले आंब्याचे झाड ५० ते १०० वर्षांपर्यंत उत्पन्न देऊ शकते. भारत हा जगातील सर्वात मोठा आंबा उत्पादक देश असून, एकूण उत्पादनाच्या ५०% पेक्षा जास्त वाटा भारताचा आहे. बदलत्या काळात

प्रस्तावना: अनानास की खेती  – एक कैश क्रॉप- कम जोखिम और ज़्यादा मुनाफा- Pineapple cultivation – a cash crop – offers low risk and high profits. अनानास (Pineapple) दुनिया भर में अपने अनोखे स्वाद और खुशबू के लिए जाना जाता है। भारत में अनानास की खेती मुख्य रूप से पश्चिम बंगाल, असम, केरल, त्रिपुरा और

प्रस्तावना: अननस शेती का फायदेशीर आहे? Why is pineapple farming profitable? अननस हे उष्णकटिबंधीय फळ असून ते केवळ खाण्यासाठीच नाही, तर ज्यूस, जॅम आणि औषध उद्योगात मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाते. इतर फळबागांच्या तुलनेत अननसाला रोग कमी पडतात आणि एकदा लागवड केल्यावर त्यातून दोन ते तीन वेळा उत्पादन घेता येते. जर तुमच्याकडे पाण्याचा निचरा होणारी जमीन

प्रस्तावना: स्ट्रॉबेरी खेती का भविष्य- future of strawberry farming भारत में स्ट्रॉबेरी एक ‘प्रीमियम फल’ माना जाता है। पहले इसकी खेती केवल महाबलेश्वर (महाराष्ट्र) या हिमाचल प्रदेश जैसे ठंडे इलाकों में होती थी। लेकिन आज, उत्तर प्रदेश, बिहार, राजस्थान और हरियाणा जैसे राज्यों के किसान भी इसकी सफल खेती कर रहे हैं। स्ट्रॉबेरी खेती की

प्रस्तावना: स्ट्रॉबेरी शेतीची वाढती क्रेझ- The growing craze of strawberry farming स्ट्रॉबेरी हे फळ त्याच्या आकर्षक रंग, चव आणि औषधी गुणधर्मांमुळे जगभरात प्रसिद्ध आहे. भारतात प्रामुख्याने महाबळेश्वर (महाराष्ट्र) हे स्ट्रॉबेरीचे मुख्य केंद्र मानले जाते, परंतु आता भारतात विशेषतः महाराष्ट्र, हिमाचल प्रदेश, कर्नाटक आणि उत्तर भारतातील काही भागांमध्ये स्ट्रॉबेरी यशस्वीरित्या पॉलीहाऊसच्या माध्यमातून स्ट्रॉबेरी पिकवली जात आहे.

प्रस्तावना: पपीता खेती – कम समय में बड़ी सफलता- Papaya Farming – Big Success in Less Time भारत में बागवानी फसलों (Horticulture) का चलन तेजी से बढ़ रहा है। पपीता खेती में पपीता एक ऐसी फसल है जो रोपण के मात्र ९ से १० महीने बाद फल देना शुरू कर देती है। अन्य फलों (जैसे